Reactie JOGG Presentatie Nationaal Preventieakkoord

Vandaag presenteerde Staatssecretaris Paul Blokhuis (ministerie Volksgezondheid, Welzijn en Sport) het Nationaal Preventieakkoord 'Samen voor een gezonder Nederland'. JOGG is zeer verheugd over de ondertekening van het Nationaal Preventieakkoord ‘Een gezonder Nederland’. Het akkoord bevat een breed scala aan maatregelen om overgewicht terug te dringen. Ook benadrukt het akkoord dat de uitvoering van een gezamenlijk preventiebeleid vraagt om een integrale aanpak.

Het Preventieakkoord zet onder andere in op een intensivering van de activiteiten van JOGG. Eén derde van de Nederlandse gemeenten is al aangesloten bij JOGG en werkt met de integrale JOGG-aanpak. Samen met deze gemeenten, landelijke en lokale professionals, het bedrijfsleven en maatschappelijke organisaties maken we de omgeving van kinderen letterlijk weer gezond. We zien nu al een daling van het BMI bij kinderen in 26 gemeenten. De groei van het aantal gemeenten met een integrale aanpak op overgewicht, een stijging van het aantal kinderen op gezond gewicht, een sluitende keten voor kinderen met obesitas en een gezonde sport- en schoolomgeving zullen de komende jaren de focus zijn van JOGG.

Lokale focus

Met onze inzet en die van alle lokale betrokkenen, zetten we de komende jaren extra stappen vooruit. De JOGG-beweging is een duurzaam netwerk dat zich uit in sterke landelijke en lokale samenwerking. Hierbij staat het verbinden van alle domeinen als zorg, welzijn, jeugd, sport en ruimtelijke ordening centraal. Lokale afstemming tussen alle relevante en actieve partijen op onder meer de thema’s voeding, sport en bewegen, is nodig om een gezonde omgeving te realiseren en de doelen en ambities uit het Preventie Akkoord te bereiken.  

Samen sta je sterker 

Meer kinderen op gezond gewicht kun je alleen voor elkaar krijgen door samen te werken. Met het Nationaal Preventie Akkoord kunnen zowel gemeenten, het bedrijfsleven, de zorg- en welzijnssector, het onderwijs en de wetenschap deze uitdaging aangaan. Staatssecretaris Blokhuis heeft nu een kans om alle ministeries te betrekken. Het is wat ons betreft essentieel dat deze brede coalitie zich nu heeft verbonden aan ambities op het gebied van preventie van overgewicht, in het bijzonder bij jongeren.

Een gezonde jeugd in een gezonde omgeving is een gedeelde maatschappelijke verantwoordelijkheid. Alleen met elkaar kunnen we zorgen dat we in 2040 we een aanzienlijke daling van het percentage jeugdigen met overgewicht en obesitas hebben bereikt

Doelstellingen in het Preventieakkoord


Samenwerking en preventie

De huidige ketenaanpak voor overgewicht en obesitas, zoals die ontwikkeld is voor de jeugd, zal in de periode tot en met 2021 een doorontwikkeling krijgen.  

Gemeente en wijk

De inzet van JOGG en samenwerkende partijen vindt zowel plaats op het voorkomen van overgewicht als het terugdringen van overgewicht en obesitas. Om de effectiviteit van reguliere werkzaamheden te vergroten, moet de integrale aanpak van collectieve maatregelen tot signaleren en inzetten op behandeling worden versterkt. Om kennis te vergaren over de bijdrage van JOGG op de gezondheid en welzijn van kinderen en over de context waarbinnen dit gebeurt, zal in 2019 praktijkgericht wetenschappelijk onderzoek plaatsvinden. 

In 2020 zijn de helft van alle gemeenten JOGG-gemeenten en wordt voor 2 miljoen kinderen de leefomgeving gezonder.  In reeds 26 JOGG-gemeenten zien we nu het BMI van kinderen dalen. Daarom willen we de inzet via JOGG intensiveren. We streven in 2020 naar een stijging van gezond gewicht bij de jeugd in tenminste 75 JOGG-gemeenten. 

In 2020 is in 35 gemeenten een aanpak voor een sluitende keten voor kinderen met obesitas gestart. Hier wordt het landelijk model ketenaanpak obesitas voor kinderen op basis van de evaluatie (Care for Obesity) doorontwikkeld en geborgd bij onder andere Jongeren Op Gezond Gewicht. Bij de aanpak kijken we expliciet naar de stapeling van sociale- en gezondheidsproblemen die kunnen leiden tot of bijdragen aan overgewicht en obesitas. Hierin wordt afstemming gezocht met traject 5 van het Programma Sociaal Domein ‘Terugdringen van gezondheidsverschillen via een versterkte samenwerking tussen Publieke Gezondheid en het sociaal domein’.

Omgeving Sport & Vrije Tijd

In 2020 zullen er 2500 sportverenigingen aan de slag zijn met een gezonder aanbod in sportkantines. Veertig procent daarvan zal minimaal op niveau Brons zijn volgens de criteria van het Voedingscentrum. Daar waar mogelijk worden de thema’s roken en alcoholgebruik meegenomen bij de sportverenigingen.

Er komt extra aandacht voor een gezonde sportomgeving. Onderdeel daarvan is een gezonder aanbod van eten en drinken en een gezondere sportsponsoring. In de integrale aanpak voor gezonde sportkantines wordt het stimuleren van gezonde voeding meegenomen naast de thema’s roken en problematisch alcoholgebruik. De FNLI en NOC*NSF zullen zich landelijk inzetten voor gezondere sportsponsoring door middel van communicatie over de Reclamecode voor Voedingsmiddelen en het enthousiasmeren van beide achterbannen om in lijn met deze code te handelen. 

Er wordt een convenant gezonde sportevenementen gesloten, geïnitieerd door de gemeenten Amsterdam, Rotterdam, Utrecht, Den Haag, Eindhoven, sportmarketingbureaus en JOGG in samenwerking met NOC*NSF, met als doel een beweging in gang te zetten om de sport te associëren met een gezonde leefstijl. Het convenant zal hieraan een bijdrage gaan leveren door in te zetten op de beschikbaarheid van gezonde voedingskeuzes bij sportevenementen en geen reclame die gericht is op kinderen onder de 13 jaar voor producten die niet in de Schijf van Vijf vallen.

De Nederlandse Attractieparken zullen inzetten op een gezonder voedingsaanbod in 2020 en verder. Om hieraan bij te dragen wordt door de attractieparken via JOGG en Gezond Uit in samenwerking met het Voedingscentrum onderzocht hoe dit stapsgewijs gerealiseerd kan worden.

Omgeving School

In 2020 zijn er 950 gezonde schoolkantines. Daarmee is 50% van alle schoolkantines gezond. Aanvullend is er voor kinderen in het onderwijs en de kinderopvang extra aandacht voor gezonde voeding via respectievelijk de Gezonde School- en de Gezonde Kinderopvang aanpak. Binnen Gezonde School wordt het onderwijs laagdrempelig de kans geboden om in te zetten op bijvoorbeeld kooklessen, moestuinen of het bezoeken van lokale boerderijen. In het verlengde hiervan zal op korte termijn worden bezien hoe dergelijke lokale initiatieven of pilots, in het bijzonder gericht op arme wijken, expliciet een plek kunnen krijgen.  Dit moet bijdragen aan een gezonder eetpatroon (en meer sporten en bewegen) bij kinderen in het onderwijs.

In 2020 gebruikt een kwart van alle scholen in het po, vo en mbo (onderdelen van) het Ondersteuningsaanbod van de Gezonde School. Educatie is één van de vier pijlers van de Gezonde School aanpak, naast gezonde omgeving, signaleren en beleid. Bij de inzet op een gezonder voedingspatroon is het immers belangrijk om de lessen te verbinden aan de omgeving van de school (o.a. de lunch en fruit tijdens de pauze) en het structureel borgen in het beleid. Aandacht voor de thema’s uit het Preventieakkoord kan mogelijk een plek krijgen binnen de lopende curriculumherziening Curriculum.nu van het primair en voortgezet onderwijs.

We willen ook in de rest van Nederland gezonde buurten realiseren, zodat iedereen de kansen krijgt om een gezond leven te leiden en met prioriteit kinderen veilig en gezond naar school kunnen fietsen en lopen. Hiervoor worden door gemeenten met lokale/regionale partijen onder meer lokale/regionale afspraken gemaakt. Daarbij is onder de Omgevingswet gezondheid een expliciet belang dat wordt meegenomen bij het maken van omgevingsvisies en omgevingsplannen. Een landelijke coalitie van koepelorganisaties waaronder JOGG, VNG, VSG, Sportkracht 12, de Fietsersbond, Wandelnet, de onderwijsraden via het programma Gezonde School, LHV en de sportbonden zullen zorgen voor kennisontwikkeling en –verspreiding om gezonde buurten te stimuleren in Nederland.

Meer informatie over het Preventieakkoord

Publieksversie Nationaal Preventieakkoord (pdf)


Infographic (pdf)






 

Jongeren Op Gezond Gewicht is tegen kindermarketing voor ongezonde producten.