Wetenschappelijke Adviescommissie JOGG presenteert artikel ‘Effect in zijn context’

Onlangs is het artikel ‘Effect in zijn context’ van de onafhankelijke Wetenschappelijke Adviescommissie (WAC) van Jongeren Op Gezond Gewicht (JOGG) gepubliceerd in het Tijdschrift voor Gezondheidswetenschappen (TSG). In dit artikel laat de WAC zien dat je bij de evaluatie van een aanpak zoals die van JOGG, niet kan evalueren op basis van één enkele uitkomst zoals BMI, maar dat je dit moet doen op de gehele context waar JOGG onderdeel van is geworden.

Gedurende de afgelopen decennia is overgewicht bij kinderen steeds verder toegenomen. In het artikel legt de WAC uit dat de toename is ontstaan door veel verschillende gedragingen, die elkaar ook nog beïnvloeden. Bovendien leidt hetzelfde preventieprogramma in de ene gemeente in Nederland niet per definitie tot dezelfde resultaten in een andere gemeente.

De effecten van interventies zijn namelijk sterk afhankelijk van de context.  De JOGG-aanpak is onderdeel geworden van de gemeente in plaats van dat de aanpak hier los van staat. De keuze voor en wijze van implementatie van activiteiten binnen JOGG zijn daarom afhankelijk van de lokale context. Vaak denkt men nog in de traditionele pvc-buismetafoor: er wordt aangenomen dat bewijs uit een onderzoek door een lange pijp kan worden geblazen en zich uiteindelijk vertaalt in een effectieve aanpak van overgewicht die, mits goed uitgevoerd, automatisch leidt tot het beoogde effect.

Maar in de praktijk leiden kleine veranderingen soms tot grote effecten, en grote aanpassingen hebben soms geen effecten. Succes in gemeente A betekent niet vanzelfsprekend succes in gemeente B. Reacties op kleine veranderingen in de omgeving kunnen lange tijd niet leiden tot zichtbare veranderingen, maar op den duur samenballen tot grote veranderingen in gedrag. Wanneer we alleen zouden kijken naar het einde van de pijpleiding, kunnen mooie en zorgzaam vormgegeven implementatietrajecten in de kiem worden gesmoord. Het is dan ook onmogelijk, en ook helemaal niet nodig, om effecten toe te wijzen aan specifieke JOGG-activiteiten.

Preventie van obesitas vraagt om een integrale aanpak. Dat hoeft niet steeds opnieuw te worden bewezen (= onderzoek). Wat het veld nodig heeft, is inzicht in hoe de aanpak van overgewicht kan worden verbeterd (= evaluatie). Evaluaties door JOGG-gemeenten zijn bedoeld om het aanpassingsvermogen van hun aanpak te vergroten, met het oog op de context waarbinnen ze werken. Gemeenten moeten daarbij dus niet één geïsoleerde parameter evalueren, maar de gehele context.

Met dit artikel hopen we professionals te inspireren om de evaluatie van hun aanpak op een andere manier te evalueren. Zo krijgen JOGG-gemeenten een beter inzicht in welke condities in hun gemeente om welke interventies vragen. Daardoor wordt het aanpassingsvermogen van de lokale JOGG-aanpak vergroot.

Klik hier om het gehele artikel “Effect in zijn context” te bekijken.

Jongeren Op Gezond Gewicht kiest ervoor om wel met het bedrijfsleven samen te werken.